Oględziny instalacji elektrycznej: checklista punktów do protokołu

Oględziny to pierwszy etap badania - zanim podłączysz miernik, oceniasz instalację wzrokowo. To tu wychodzą rzeczy, których żaden pomiar nie pokaże: brak osłony części czynnych, zła selektywność, pomylone oznaczenia, ślady przegrzania na zaciskach. Oględziny są obowiązkowym elementem protokołu (PN-HD 60364-6, pkt 6.4.2.3, gdzie norma wymienia szesnaście elementów do sprawdzenia), a nie dodatkiem. Poniżej praktyczna checklista, która je pokrywa, pogrupowana tak, jak realnie chodzi się po obiekcie.

Oględziny to także pierwsza tabela w protokole - pozostałe (pomiarowe) omawiamy w artykule Tabele pomiarowe w protokole, a całość dokumentu w kompletnym poradniku o protokole pomiarów.

Oględziny rozdzielnicy głównej

Najważniejszy węzeł instalacji. Na co patrzeć:

• Czystość i porządek wewnątrz obudowy.
• Stopień ochrony obudowy (IP) odpowiedni do miejsca instalacji.
• Zabezpieczenie przed dotykiem bezpośrednim - zasłonięcie części czynnych (IPXXB / IP2X).
• Dobór zabezpieczeń do przekroju przewodu i obciążalności prądowej długotrwałej.
• Mechaniczne i elektryczne wykonanie połączeń stykowych (moment dokręcenia, brak śladów przegrzania).
• Ciągłość połączeń wyrównawczych oraz szyn GSW i PE.
• Poprawność kolorystyki izolacji (N - niebieski, PE - żółto-zielony).
• Oznaczenie obwodów, identyfikacja aparatury i obecność aktualnego schematu.
• Tabliczki znamionowe na aparaturze - obecność i czytelność.
• Dławice, przepusty i ochrona przeciwpożarowa przejść (pianki/maty intumescencyjne).
• Obecność i prawidłowe umieszczenie urządzeń do odłączania izolacyjnego i łączenia (rozłącznik, wyłącznik główny).
• Selektywność i koordynacja zabezpieczeń, ich dobór i nastawy.
• Obecność i dobór ograniczników przepięć (SPD) tam, gdzie są wymagane.

Oględziny instalacji obiektowej

Poza rozdzielnicą - obwody, osprzęt i pomieszczenia:

• Stan techniczny osłon i obudów urządzeń, listew kablowych i rurek.
• Stan gniazd wtyczkowych (osadzenie, uszkodzenia mechaniczne, wylatujące wkłady).
• Prawidłowość ułożenia i oznaczeń przewodów w instalacji.
• Obecność i stan miejscowych połączeń wyrównawczych (łazienka, kuchnia).
• Stan koryt kablowych, rur ochronnych i uchwytów przewodów.
• Dobór i montaż opraw oświetleniowych - właściwe IP do strefy.
• Dostępność urządzeń do obsługi i konserwacji dla przeciętnego użytkownika.

Uziemienie i połączenia wyrównawcze

• Obecność i stan uziomów (fundamentowy, otokowy, pomocniczy).
• Poprawność podłączenia do głównej szyny uziemiającej (GSU).
• Brak korozji i uszkodzeń mechanicznych przewodów uziemiających.

Instalacje specjalne: odgromowa (LPS), PV i ładowarki EV

Nowsze i specjalistyczne instalacje mają własne checklisty i podstawy normatywne:

• Instalacja odgromowa (LPS) - stan zwodów i przewodów odprowadzających, złącza kontrolne, połączenie z uziomem oraz dobór ograniczników przepięć SPD (PN-HD 60364-5-534).
• Fotowoltaika (PV) - mocowanie i stan modułów, okablowanie DC i złącza MC4, rozłącznik DC, SPD DC, oznaczenia „drugie źródło zasilania DC” i dokumentacja (PN-HD 60364-7-712).
• Ładowarki EV - obudowa i stopień ochrony IP, gniazdo Type 2 / CCS, zabezpieczenia różnicowoprądowe (RCD 30 mA, co najmniej typ A z detekcją prądu stałego 6 mA, albo typ B), połączenia ekwipotencjalne i pierwsza próba funkcjonalna (PN-HD 60364-7-722, PN-EN 61851-1).

Jak zapisać oględziny w protokole

Każdy punkt oględzin oznacz wynikiem (pozytywny / uwagi / negatywny) i w razie potrzeby dopisz komentarz. Pogrupowanie punktów wg urządzeń lub pomieszczeń (rozdzielnica, obwody, uziemienie) ułatwia czytanie protokołu i porównanie z kolejnymi przeglądami. Choćby jeden punkt negatywny powinien być widoczny w orzeczeniu końcowym.