Protokół z pomiaru natężenia oświetlenia: wzór strona po stronie

Protokół z pomiaru natężenia oświetlenia ma pokazać jedno: że próg z normy porównałeś z realnym pomiarem, w konkretnym punkcie konkretnego pomieszczenia. Poniżej wzór, który to robi. Sześć stron, protokół nr O/4/09/2026, hala magazynowa, oświetlenie podstawowe i awaryjne w jednym dokumencie.

Co musi zawierać protokół z pomiaru natężenia oświetlenia

• dane zleceniodawcy i dane obiektu
• rodzaj badania: oświetlenie podstawowe albo awaryjne
• podstawa prawna i wydanie normy odniesienia
• miernik: model, numer seryjny, data ostatniego wzorcowania
• numer i data protokołu w stopce każdej strony
• oględziny właściwe dla trybu badania
• wynik jako wymagane kontra zmierzone, z numerem tablicy normy
• komplet punktów pomiarowych z wartościami
• szkic siatki z numeracją punktów, przeszkodami i oprawami
• jednoznaczny werdykt, a przy negatywnym zalecenia
• termin następnego badania

Brak jednej pozycji z tej listy zwykle nie wychodzi przy odbiorze zlecenia, tylko dużo później, przy kontroli albo przy sporze z ubezpieczycielem.

Strona tytułowa: dane, podstawa prawna, norma

Podstawa prawna zależy od tego, co mierzysz.

Oświetlenie na stanowiskach pracy reguluje § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, ze zm.):

Niezależnie od oświetlenia dziennego w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami.

Odesłanie jest ogólne, bez numeru i bez daty wydania, więc prowadzi do normy aktualnie obowiązującej, czyli do PN-EN 12464-1:2022.

Oświetlenie awaryjne regulują dwa ustępy § 181 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, ze zm.):

5. Awaryjne oświetlenie ewakuacyjne powinno działać przez co najmniej 1 godzinę od zaniku oświetlenia podstawowego. 7. Oświetlenie awaryjne należy wykonywać zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi wymagań w tym zakresie.

Ustęp 5 daje wprost liczbę, którą porównujesz ze zmierzonym czasem pracy awaryjnej. Ustęp 7 wciąga do gry PN-EN 1838:2025-05 z całym jej zestawem kryteriów.

Normę odniesienia ProtoSmart podstawia sam, po wybraniu rodzaju pomiaru. Wydania w bibliotece programu są aktualne: PN-EN 12464-1:2022 i PN-EN 1838:2025-05. Drugie z nich weszło do aplikacji we wrześniu 2026, razem z przenumerowanymi punktami normy, więc podstawy przy progach prowadzą do właściwych klauzul, a nie do wycofanego wydania z 2013 roku.

Aparatura pomiarowa

Ostatni blok strony tytułowej to miernik: nazwa i model, numer seryjny, data ostatniej kalibracji. W tym wzorze luksomierz Tenmars TM-209 o numerze 205310864, wzorcowany 17.03.2026.

Sam przyrząd też ma wymagania. PN-EN 1838:2025-05 i PN-EN 50172:2025-04 opisują w Załączniku B jakość luksomierza na poziomie klasy 2* według CIE TR 231:2019: dopasowanie widmowe i korekcja kosinusowa nie gorsze niż 6 procent, rozdzielczość co najmniej 0,01 lx oraz wzorcowanie powiązane z układem SI. Rozdzielczość 0,01 lx to nie przesada, tylko warunek sensownego pomiaru przy progach 0,5 i 1 lx z oświetlenia awaryjnego, gdzie o wyniku rozstrzyga miejsce po przecinku.

Sekcja pomieszczenia: oględziny, wynik, punkty pomiarowe

Nagłówek sekcji powtarza nazwę obiektu, nazwę pomieszczenia, tryb badania i werdykt, więc czyta się ją bez wracania na stronę tytułową.

Oględziny przy oświetleniu podstawowym, siedem pozycji

• stan oprawy oświetleniowej
• stan źródła światła
• klasa ochronności
• układ sterowania i zasilania
• ochrona przed olśnieniem
• oddawanie barw (Ra)
• czystość oprawy i klosza

Oględziny rozstrzygają, czy pomiar ma sens przy takim stanie opraw.

Wynik pomiaru: wymagane kontra zmierzone

Zestawienie dwóch wielkości obok siebie: Eav, czyli średnie natężenie na płaszczyźnie pracy, i U₀, czyli równomierność liczona jako Emin do Eav. W tym pomieszczeniu wymagane Eav to co najmniej 100 lx, zmierzone 136,84 lx, wymagane U₀ co najmniej 0,4, zmierzone 0,63, werdykt pozytywny.

Pod wynikiem program dopisuje, z której tablicy normy pochodzi próg: typ pomieszczenia korytarze i ciągi komunikacyjne, PN-EN 12464-1:2022, tabl. 9.1, wartość zmodyfikowana 150 lx. Próg nie wisi w powietrzu, tylko ma przy sobie numer wiersza normy i każdy, kto ma ją pod ręką, sprawdzi dobór w minutę. Wiersz 9.1 podaje 100 lx, 150 lx zmodyfikowane i U₀ 0,40, czyli dokładnie to, co wydrukował program.

Tablice podają dwie kolumny. Ēm wymagane to minimum do zdania oceny. Ēm zmodyfikowane to ta sama wartość podniesiona o modyfikatory kontekstu z punktu 5.3.3 i Tablicy 1, na przykład przy krytycznej pracy wzrokowej, i nie jest górną granicą. Ocenę zdaje się względem wymaganej.

Biblioteka pomieszczeń w ProtoSmart liczy 65 pozycji dla oświetlenia ogólnego i 10 dla ewakuacyjnego, każda z numerem tablicy. Wybierasz typ pomieszczenia, a program dobiera próg, równomierność i przypis. Nie przeglądasz normy przy każdym pomieszczeniu.

Tabela punktów pomiarowych

Układ kolumn to lp., wymagane, zmierzone, z osobnym progiem przy każdym punkcie. Tabela biegnie od P1 do P44 i przechodzi na kolejną stronę. Liczba punktów wynika z wymiarów pomieszczenia i z siatki, jaką się na nie nakłada, a nie z uznania wykonawcy. Więcej o tym w tabelach pomiarowych w protokole.

Szkic pomieszczenia z siatką pomiarową

Osobna strona ze szkicem pojawia się przy każdym nowym pomieszczeniu. Nad rysunkiem powtórzone są typ pomieszczenia i progi, tu Ēm co najmniej 100 lx i U₀ co najmniej 0,4. Na rysunku każdy punkt ma numer i wartość zmierzoną obok, osobno zaznaczone są przeszkoda i oprawy, z legendą pod spodem.

To pomieszczenie ma 7 na 4 metry, więc siatka wychodzi 9 na 5, czyli 45 punktów. Numeracja kończy się na P44, bo jeden punkt wypadł pod przeszkodą i nie jest uwzględniany w wyniku. Sama tabela liczb tego nie pokaże, szkic pokazuje wprost.

Jeśli dopiero układasz sobie kolejność, w jakiej powinny być wykonywane oględziny i pomiary przy odbiorze pomieszczenia, przyda Ci się protokół oględzin, checklista.

Oświetlenie awaryjne: co się zmienia

Oględziny liczą tu osiem pozycji:

• stan oprawy oświetleniowej
• stan źródła światła i akumulatora
• klasa ochronności
• układ sterowania i zasilania
• próba przełączania na zasilanie awaryjne
• próba pełnego czasu działania
• widoczność piktogramów
• oznakowanie drogi ewakuacyjnej

Wynik liczy się innym wzorem niż przy oświetleniu podstawowym:

Protokół, który stosuje jeden wzór do obu trybów, jest błędny niezależnie od tego, jak dobrze wygląda reszta dokumentu. ProtoSmart dobiera wzór po typie oświetlenia wybranym przy pomieszczeniu, więc nie ma jak tego pomylić. W pokazanym obszarze wymagane Emin to co najmniej 1 lx, zmierzone 1,5 lx, wymagane Ud 1:40, zmierzone 1:3.

Punktów pomiarowych jest tu sześć, każdy z progiem 1 lx, a podstawą jest PN-EN 1838:2025-05, punkt 5.1.1, droga ewakuacyjna o szerokości do 2 metrów. Norma nie ocenia całej szerokości drogi: przy drodze do 2 metrów odpada pas równy jednej czwartej szerokości przy każdej krawędzi, przy szerszej 0,5 metra. Punkt tuż przy ścianie nie byłby miarodajny, dlatego protokół musi mówić, którą wersję przyjęto.

Szkic obszaru awaryjnego działa tak samo jak przy pomieszczeniu podstawowym. Pod nim jest blok terminów następnych badań:

• zakres, tu badanie oświetlenia
• data kolejnego badania, w tym protokole 08.09.2031, czyli pięć lat po dacie protokołu

Te pięć lat dotyczy samego pomiaru natężenia. PN-EN 50172:2025-04 rozkłada obsługę oświetlenia awaryjnego na cztery poziomy:

Protokół z luksomierza obsługuje ostatni wiersz tej tabeli. Cykliczność pozostałych badań opisałem osobno w pomiarach okresowych, co ile lat.

Czym kończy się protokół: orzeczenie i terminy

Ten zrzut pochodzi z drugiego przykładu: protokołu na cały obiekt, pięć pomieszczeń oświetlenia podstawowego i dwa obszary awaryjne pod jednym numerem. Ostatnia strona to orzeczenie, a pod nim terminy następnych badań.

Wynik negatywny musi zostać nazwany wprost, a nie schowany w tabeli liczb. Orzeczenie w tym wzorze mówi, że w co najmniej jednym pomieszczeniu średnie natężenie lub równomierność są niższe od wartości wymaganych w tablicach PN-EN 12464-1:2022, że oświetlenie nie zapewnia warunków widzenia właściwych dla stanowiska pracy i że wymagana jest modernizacja: uzupełnienie lub wymiana opraw albo korekta ich rozmieszczenia, a po niej ponowny pomiar.

Przy wielu pomieszczeniach każde ma własną sekcję z własnym progiem z tablicy: magazyn wysokiego składowania tabl. 13.5 i 150 lx, biuro przy komputerze tabl. 34.2 i 500 lx, korytarze tabl. 9.1 i 100 lx, szatnie tabl. 10.4 i 200 lx, maszynownia tabl. 11.1 i 200 lx.

Pomieszczenie z wyodrębnionym stanowiskiem pracy dostaje w wyniku dwa wiersze, nie jeden: obszar zadania z progiem 500 lx i U₀ co najmniej 0,6 oraz pas otoczenia z progiem 300 lx i U₀ co najmniej 0,4, każdy z osobnym werdyktem. Przy oświetleniu awaryjnym dochodzi trzecia wielkość: zmierzony czas pracy awaryjnej, zestawiony z wymaganiem co najmniej 60 minut.

Przy pomieszczeniu może stać pole uwagi i zalecenia, na przykład wpis o oprawie, która nie świeci. Licznik opraw w sekcji pokazuje od razu, ile ich jest w sumie i ile z nich jest niesprawnych, bez liczenia symboli na rysunku.

Przy pomiarach elektrycznych jest tak samo: wynik bez werdyktu i bez zalecenia to niedokończony dokument. Rozłożyłem to na części w protokole z pomiarów elektrycznych i w tekście o tym, co zawiera protokół pomiarów elektrycznych.

Skąd ten wzór

Wzór pokazany w tym tekście został przygotowany w ProtoSmart. Oba przeglądy, podstawowy i awaryjny, wchodzą do jednego protokołu, a typ oświetlenia wybiera się osobno przy każdym pomieszczeniu. Siatka punktów liczy się automatycznie z wymiarów pomieszczenia, tak jak w opisanym wyżej przypadku 7 na 4 metry, gdzie wychodzi układ 9 na 5. Odczyt z miernika wpisuje się przy punkcie na rysunku (lub w tabeli, jeżeli tak Ci wygodniej), strzałkami i klawiszem Enter po kolejnych polach siatki, z wartością w ułamku dziesiętnym, a punkty, które wypadają pod przeszkodą, także dorysowaną już do gotowej siatki, znikają z wyniku automatycznie. Cały moduł opisuje strona Protokoły pomiarów natężenia oświetlenia.

Bibliotekę pomieszczeń wzorcowych da się rozszerzyć o własne pozycje z własnym numerem tablicy. Na każde pomieszczenie w wydruku przypada osobna strona szkicu, a eksport gotowego dokumentu jest do PDF. Moduł oświetleniowy jest dostępny od pakietu Business w górę.

Protokół powstaje u klienta, w trakcie przeglądu, a nie wieczorem przy komputerze. Wpisujesz odczyty od razu przy punktach siatki i wychodzisz z gotowym dokumentem. Zmierzone na naszych zleceniach: od 20 do 100 godzin miesięcznie mniej przy papierach, zależnie od tego, ile przeglądów robisz.

Załóż konto, wprowadź jedno pomieszczenie i zobacz swój wzór protokołu od A do Z, z własnymi danymi. Pierwsze 14 dni jest bezpłatne i nie wymaga podania karty.